LoREco – Lokale en Regeneratieve Economieën

LoREco ontwikkelt een concrete hefboom voor de transitie naar een klimaatpositieve, mensgerichte economie en samenleving. Een nieuw economisch model wordt in de praktijk gebracht, waarbij het versterken van lokale economieën centraal staat. Een gegarandeerd inkomen in een complementaire munt geeft burgers ruimte om te leren en maakt waardecreatie mogelijk die verder gaat dan enkel financiële waarde.
Initiatiefnemers Howest – Netwerkeconomie
Muntuit
Fairfin
Happonomy
Locatie Centrumsteden in Vlaanderen
We werken nog
graag samen met…
  • Netwerken op lokaal niveau
  • Non-profit organisaties
  • Lokale besturen
Contact

Jonas Van Lancker
Jonas.van.lancker@howest.be

In gesprek met LoREco – Lokale en Regeneratieve Economieën

 
We spraken met drie heel verschillende mannen over hun gezamenlijke missie. ‘LoREco’ is een project van de Howest, Happonomy en Muntuit en dus respectievelijk van Geert, Stef en Sander. ‘LoREco’ wil een digitale munt voor gemeenten ontwikkelen en een daar bijhorende parallelle, aanvullende en lokale economie. De gemeente kan dan diensten ter beschikking stellen via deze munt. Anderzijds kan de gemeente diensten uitbesteden aan lokale inwoners. Zo investeren en participeren burgers in interactie met de lokale gemeenschap. Een ingenieus idee, hoe zijn ze daarop gekomen? En waarom is het volgens hen noodzakelijk? We vroegen het hen in een gesprek.

First things first, waar staat ‘LoREco’ voor?

Een lokaal-regeneratief ecosysteem. Het lokale is belangrijk omdat het dan gaat over iets dat dichtbij mensen blijft. Het regeneratieve benadrukt dat we willen inzetten op economische activiteiten die ten minste klimaatneutraal zijn en liefst klimaatpositief. En een gegarandeerd of basisinkomen via die digitale munt, zou dat mogelijk moeten maken.

Wat zou dit voor mij betekenen als ik een inwoner van een gemeente ben met deze munt?

Het gegarandeerd inkomen zou rust bieden. Heel veel mensen zitten vandaag in een ratrace achter geld aan te lopen en zijn jobs aan het doen die hun totaal opbranden om toch maar eten op tafel te kunnen zetten. Wat vandaag ontbreekt is levenskwaliteit. Het gaat allemaal over de economie die moet draaien en de cijfers die moeten kloppen. Maar gewoon genieten van het leven, dat ontbreekt. Een gegarandeerd inkomen kan daar voor een stuk al een oplossing in bieden. Dan weet je dat je eten op tafel kan zetten. Dat wil zeggen dat je dan ook op zoek kan gaan naar betekenisvol werk. Het zit in de mens ingebakken om iets te willen bijdragen aan de samenleving. Met de voorwaarde dat we daar de kans voor krijgen. Met het systeem van de ratrace vandaag, zitten mensen al op het einde van hun latijn, dan is de energie voor een bijdrage voor de maatschappij weg. Mensen willen wel maar kunnen niet. Als mensen dat gegarandeerd inkomen krijgen, gaan zij vanzelf meer betekenisvol werk doen en duurzaam leven. Dan ga je niet meer met de zweep moeten eisen dat mensen duurzaam leven en klimaatbewust leven.

Waarom heb je daar een digitale munt voor nodig? Gaat dat niet met euro’s?

Het geldsysteem van vandaag staat enorm onder druk. Het IMF heeft een rapport gepubliceerd waaruit bleek dat er op 40 jaar 390 financiële/bank crisissen zijn geweest. Dat toont aan dat het systeem niet werkt. Dat komt omdat ons systeem gebaseerd is op schaarste. Je gaat altijd aan de bank meer geld moeten teruggegeven dat je van de bank gekregen hebt.

Het geldsysteem levert dus steeds meer schuld op en om die te betalen moet je steeds meer economisch groeien. Dit heeft als psychologisch effect op mensen dat ze ook in schaarste gaan denken. ‘Als ik mijn werknemers net iets minder zou betalen, als ik de milieukost kan afschuiven naar een andere partij’. Dat zijn dan allemaal winsten die je kan maken om die schaarste van het geldsysteem te compenseren.

Wie wordt het meest geraakt door dit systeem?

De gehele maatschappij. Want inspanningen voor de maatschappij worden afgeblokt. Er zijn natuurlijk wel een aantal mensen die profiteren van het huidig geldsysteem en daar heel veel geld mee verdienen. Maar wat doet een mens nu met 50 miljard euro op zijn rekening? En moeten wij als maatschappij ons dan niet afvragen of dat normaal is: mensen met 50 miljard euro op hun rekening?

Uit onderzoek van Lieven Annemans blijkt dat wanneer je loon over de 4000€ netto per maand gaat, je geluk niet meer stijgt, het gaat zelfs terug naar beneden. Dus eigenlijk moeten we die mensen met 50 miljard euro op hun rekening ook gaan helpen, want die zijn helemaal niet gelukkig (gelach).

Een ander ongezonde tegenstelling in onze huidige maatschappij is dus enerzijds dat geldsysteem dat economische groei dwingt en anderzijds is er een planeet die smeekt om economische groei af te remmen. En die twee zijn gewoon niet te verenigen. En daarom dus onze digitale munt.

Een ander ongezonde tegenstelling in onze huidige maatschappij is dus enerzijds dat geldsysteem dat economische groei dwingt en anderzijds is er een planeet die smeekt om economische groei af te remmen. En die twee zijn gewoon niet te verenigen. En daarom dus onze digitale munt.

Hoe zou deze munt onze maatschappij dan veranderen? Wat zou er anders uitzien?

We komen bijvoorbeeld heel veel mensen tegen die zeggen ‘ik zou heel graag waardevol werk willen doen maar ik weet niet hoe ik er geld mee moet verdienen’. Dat is zo jammer en dat zou niet gebeuren in een maatschappij waar onze munt actief in is.

Wat was jullie drijfveer om jullie achter dit project te scharen?

Stef: op een gegeven moment heb ik mij de vraag gesteld: ‘Waarom is het zo moeilijk om het klimaatprobleem op te lossen?’. Ik ben informaticus en dan kijk je op een speciale manier naar de wereld. Ik bekijk het zo: ‘je hebt een probleem, je zoekt een oplossing, je programmeert je programma, je runt dat algoritme en het is opgelost’.

Bij het klimaatprobleem hebben we het probleem geïdentificeerd, we hebben oplossingen uitgedokterd maar waarom runt dat programma nu niet? Dan ben ik daarin gaan graven en ben ik uiteindelijk op het geld terechtgekomen. Want elke keer hoor je ‘maar wie gaat dat betalen’. En dan ben ik op het geldsysteem gekomen en informaticatermen is dat een heel slecht algoritme omdat je steeds meer schuld bij creëert. En we moeten constant groeien want anders kan die schuld niet afbetaald worden.

 

Hoe zou jullie leven er uitzien als deze munt al actief was? Wat zou er anders zijn?

Geert

Ik heb filosofie gestudeerd. Maar met filosofie kom je niet aan de bak, tenzij  je verder gaat in de academische wereld. Dus dan schakel je over op iets dat niet je voorkeur uitdraagt. Ik ben dan ook maar een informatica-carrière gestart, want daar was veel job in. Maar dus uit noodzaak, omdat je toch ergens je boterham mee moet verdienen. Dat zou niet gebeuren in een wereld met ons systeem.

Stef

Met dit systeem had ik waarschijnlijk nog meer tijd in theater gestoken en was ik minstens deeltijds gaan acteren. Wat nu alleen als hobby kan. En ik zou ook wel graag een muziekinstrument leren spelen. Maar ja, ik moet wel zien dat ik mijn inkomen heb. En zo heb ik ook al aan projecten gewerkt waar ik niet altijd veel zin in had. Nu dat ik bijvoorbeeld niet meer moeten programmeren voor mijn job, ben ik dat in mijn vrije tijd aan het doen. Omdat er nu terug meer fun in zit, omdat het niet meer mijn job is. Je neemt de fun uit heel veel zaken als je dat als job, als broodwinning moet doen.

Sander

Ik zou meer springen in avonturen denk ik. Veel mensen. En dat zou misschien ook wel kunnen zorgen voor meer innovatie. En ergens heb ik dat al een beetje ervaren. Want ik heb een doctoraat gedaan. Zo had ik, naar mijn aanvoelen, al een soort van gegarandeerd inkomen. En in die vijf jaar had ik ongelofelijk veel vrijheid: om na te denken, interviews te doen, te experimenteren rond lokale democratie. Dat is een vrijheid om vanuit een intrinsieke motivatie te onderzoeken. En dat is een vrijheid die ik nooit meer ga meemaken behalve als er een gegarandeerd inkomen zou komen. Daarnaast heb ik in die periode veel meer vrijwilligerswerk gedaan. Dus dat is het ultieme bewijs dat zo’n vrijheid positief is voor de samenleving.

Negen transitie-experimenten verkregen vanuit het Europese Sociaal Fonds financiering en ondersteuning.