De toekomst is lerend!

In de toekomst ontwikkelt iedereen een persoonlijk meesterschap. LAB maakt jongeren al vroeg kundig in het ontdekken van hun eigen leerstijl, leerstrategieën en – vooral – goesting om te leren! LAB biedt lerenden tot 16 jaar een doorgedreven basisvorming waar ze theoretische kennis verwerven, complexe vaardigheden oefenen en hun leervermogen trainen. Lerenden vanaf 16 jaar regisseren hun eigen leertraject, in interactie met hoger onderwijs en het bedrijfsleven. Zowel scholen als bedrijven worden lerende organisaties. Dit creëert de beste kans op levenslang leren met goesting.’
Initiatiefnemers LAB Academy
LAB Gedreven onderwijs
Locatie LAB Gedreven onderwijs
Kuitegemstraat 27
2890 Sint-Amands
We werken nog
graag samen met…

Beleidsmakers:

  • het aanleren van persoonlijk meesterschap bij jongeren vraagt om een heel andere kijk op onderwijs
  • persoonlijk meesterschap bij leerkrachten kan sterk bijdragen tot de herwaardering van het lerarenberoep maar vraagt om andere structuren en sterke schoolcultuur.

Vakbonden:

  • persoonlijk meesterschap bij leerkrachten kan sterk bijdragen tot de herwaardering van het lerarenberoep maar vraagt om andere structuren en sterke schoolcultuur. Een andere invulling van het uren- en takenpakket voor leerkrachten, is daarbij onontbeerlijk.

Onderwijsinstellingen:

  • De expertise die we reeds opbouwden, vraagt om deling! Graag gaan wij in zee met andere onderwijsinstellingen die goesting hebben om zichzelf heruit te vinden.
Contact

Kristien Bruggeman
Kristien.bruggeman@labonderwijs.be

In gesprek met De toekomst is lerend!

 

We ontmoeten Kristien en Tinneke, twee enthousiaste en vrolijke vrouwen. Wanneer ze vertellen over hun project is hun passie zo groot dat ze amper kunnen blijven zitten op hun stoel. Het LAB is hun geesteskind en ze zouden niet trotser kunnen zijn. LAB is een nieuwe secundaire school met een glasheldere missie: leerlingen goesting geven om te leren.

Met hun project testen ze de komende drie jaar een doorgedreven basisvorming uit voor leerlingen van 12 tot 16 jaar. Elk vak wordt gedoceerd op drie verschillende niveaus, op die manier heeft elke leerling een gepersonaliseerd traject op maat. Het bedrijfsleven wordt in de school gebracht in de vorm van uitdagingen en korte projecten. Zo formuleert LAB een tastbaar antwoord op de eeuwige vraag: ‘Waarom moeten we dat kennen?’. Daarbij ontwikkelen ze tools voor andere scholen en bedrijven om hun organisatie om te vormen tot een lerende organisatie.

Ideeën en ambitie aan overschot dus. Maar waar komt die ambitie vandaan? Daar gaan we in dit gesprek naar op zoek!

Hoe zijn jullie gestart met dit project?

Als collega’s economie en wiskunde, ontdekten we al snel dat leerlingen geen transfer maakten tussen verschillende vakken. Alhoewel het opstellen van grafieken een belangrijk deel van de lestijd in de lessen wiskunde inpakte, bleken de leerlingen het zeer moeilijk te hebben met het lezen en interpreteren van economische grafieken. Als collega’s vonden we niets leuker om te reflecteren over hoe we die transfer beter konden faciliteren voor onze leerlingen.

Zo zijn we beginnen experimenteren met co-teaching en vakoverschrijdende opdrachten. We probeerden dan te regelen dat we springuren hadden wanneer de andere les had, zodat we bij elkaar konden langsgaan. Jammer genoeg kwam daar op een gegeven moment heel wat commentaar op van onze collega’s. Als wij dat deden, werd dat dan van hen ook niet verwacht?

We ontdekten dat de manier waarop onderwijs traditioneel georganiseerd wordt, overleg en samenwerking in de weg staat. Gaandeweg groeide de frustratie, zowel van ons als van onze collega’s en het bestuur van de school. Tot we op een warme zomeravond besloten dat het oprichten van een eigen school de enige uitweg was.

En was dat moeilijk zo uit het niets een school oprichten?

Een eigen school uit de grond stampen, dat is vooral heel hard werken. Maar moeilijk? Eigenlijk niet. In Vlaanderen is vrijheid van onderwijs een heel belangrijk principe. De autonomie en vrijheid die scholen krijgen, is dan ook zeer groot. We zijn gestart met het uitwerken van een visie en een wetenschappelijk onderbouwd pedagogisch-didactisch plan. Dat plan hebben we vervolgens voorgelegd aan een aantal bevriende ouders.

Zij reageerden heel enthousiast en wilden graag meewerken aan ons project. Het duurde dan ook niet lang of we hadden een vaste kerngroep gecreëerd. Van bij het begin was het idee om andere scholen te inspireren, hen te tonen dat verandering in onderwijs echt geen nieuwe wetgeving of kader nodig heeft. We zijn dan ook blij om nu vast te stellen dat we in het inspireren van anderen al aardig lukken.

Jullie zijn als leerkrachten tegen de muren van het systeem gelopen. Hebben jullie dat als leerlingen zelf ook ervaren?

Kristien: Ik in ieder geval wel, ik moet echt een verschrikkelijke leerling geweest zijn. Achteraf zie je in dat dat vooral verveling was maar op het moment zelf ervaar je vooral veel boosheid. ‘Wat zit ik hier te doen?’. Ik vond die hele middelbare school, en zeker de laatste twee jaren, vooral nutteloos.

Toen ik het laatste jaar van mijn hoger onderwijs de kans kreeg om bijkomend een lerarenopleiding te volgen, heb ik daar dan ook echt voor bedankt. Terug naar die stoffige, saaie omgeving leek me het ergst mogelijke carrièrepad. Toen ik na tien jaar ondernemerschap zwanger was van mijn derde kind, heb ik mijn zaak verkocht en ben ik alsnog gestart met die lerarenopleiding.

Tot mijn eigen verbazing werd ik echt getriggerd door die studie. Ik leerde dat onderwijs helemaal niet hoefde te zijn zoals ik het ervaren had. Dat scholen en leerkrachten ontzettend veel autonomie krijgen om de zaken anders aan te pakken. Dat was een enorme openbaring. Jammer genoeg moet je na een paar jaar ervaring als leerkracht dan wel weer ontdekken dat de starre structuur en strakke, controlegerichte organisatie er in de meeste scholen wel (nog) is.

Een eigen school uit de grond stampen, dat is vooral heel hard werken. Maar moeilijk? Eigenlijk niet. In Vlaanderen is vrijheid van onderwijs een heel belangrijk principe. De autonomie en vrijheid die scholen krijgen, is dan ook zeer groot.

Was het moeilijk om leerlingen te overtuigen naar jullie school te komen?

We hebben heel veel info-avonden georganiseerd, waar best wat kritische vragen werden gesteld. ‘Jullie zeggen dat allemaal wel, maar kan dat wel? Klopt dat wel? Gaat dat werken?’ Ons voordeel is dat wij eigenlijk niets wereldschokkend doen. Het is geen rocket science. En dus kan je het ook op een logische, eenvoudige manier uitleggen aan ouders. Bovendien voelen ouders zelf ook wel aan dat het tijd wordt om de zaken anders aan te pakken in de scholen. Het eerste jaar telden we 156 leerlingen, ondertussen is onze school uitgegroeid tot 500 leerlingen en een team van ongeveer 55 medewerkers.

Tegen wat of wie stoten jullie nu nog? Wie is er nog niet mee?

Heel wat leerkrachten in Vlaanderen geven elke dag het beste van zichzelf om hun leerlingen tot leren te brengen, om hen te inspireren. Maar het feit dat er in scholen nog veel oud en traditioneel leiderschap is, zorgt ervoor dat leerkrachten eenzame helden in hun klas blijven. Het wordt tijd dat directies en besturen beseffen dat ze hun leerkrachten de ruimte moeten geven om samen te leren, materiaal uit te werken en hun eigen werking te evalueren. Dat maakt hun job boeiend en relevant, niet die vaste benoeming.

Daar zit voor ons de echte herwaardering van het lerarenberoep. Langzaam maar zeker rijpen de geesten en we merken dat heel wat directies op zoek zijn naar alternatieve structuren. Meer en meer scholen komen naar ons om inspiratie op te doen. Dus daar zit allemaal wel beweging in. Onderwijs is echt zoekend. En de sleutel ligt in het anders organiseren.

Wat waren de reacties van de scholen in de buurt, waar jullie plots een nieuwe progressieve school kwamen bouwen?

De eerste reactie was vooral ongeloof, niet alleen in het feit dat we een eigen school wilden openen maar ook (en misschien wel vooral) dat we zouden lukken in onze opzet. Toen bleek dat de inschrijvingen liepen als een trein, werden de reacties wat giftiger. Onbekend is onbemind, zeker? We vinden het jammer om te moeten vaststellen dat het water nog steeds heel diep is. Dat er weinig scholen uit de omgeving op bezoek komen. Dat we niet samenwerken, co-creëren en gebruik maken van elkaars expertise. We hopen echt dat daar verandering in komt!

Negen transitie-experimenten verkregen vanuit het Europese Sociaal Fonds financiering en ondersteuning.